Z czasem (roz)mowa. O-powieści Paula Ricoeura – relacja z sesji

Konferencja Koła Naukowego Antropologii Literatury Z CZASEM (ROZ)MOWA. O-POWIEŚCI PAULA RICOEURA, która odbyła się w Szczyrku w dniach 9-11 grudnia 2011 była drugim, większym przedsięwzięciem naukowym Koła. Została zrealizowana w ramach projektu badawczego „CZAS OPOWIEŚCI” – PAULA RICOEURA MYŚLENIE LITERATURY, dotyczącego na polskim gruncie literaturoznawczej refleksji problemu dotychczas pomijanego, nietypowego sytuującego się na pograniczu współczesnych teorii filozoficznych, antropologicznych i literackich. O atrakcyjności przemawia fakt, iż stanowiska teoretyczne Paula Ricoeura są nowatorskim, bardzo cenionym i ciągle odkrywanym w zachodnich ośrodkach uniwersyteckich zjawiskiem, które w Polsce pozostaje albo skrupulatnie pomijane, albo rozumiane ledwie na poziomie niedostatecznym. Konferencję poprzedzało spotkanie wprowadzające MELODIA INTRYGI CZYLI PAUL RICOEUR CZYTA ARYSTOTELESA, które odbyło się 22.11.2011 w siedzibie Koła, Zakładzie Kultury Literackiej przy Instytucie Nauk o Kulturze. Została podczas niego omówiona i przedyskutowana analiza klasycznego dzieła, jakim jest Poetyka Arystotelesa, wyjaskrawiły się również wtedy podstawowe i kluczowe zręby stanowisk francuskiego filozofa, autora O interpretacji. Było to dobre i istotne przegotowanie do zbliżającej się konferencji.

09.12.2011 – Pierwszego dnia, gdy wszyscy dotarli do ośrodka odbyła krótka dyskusja o założeniach i planie konferencji, uściślono porządek tematów i kwestii, które zostały uwzględnione w planie. Później nastąpiła wspólna kolacja oraz dyskusja.

10.12.2011 – Drugi, najważniejszy dzień konferencji został przeznaczony na prezentację i omówienie głównych kwestii i zagadnień dotyczących czasu i opowieści według myśli Ricoeura. Pierwszą częścią był krótka prezentacja przez i omówienie trzech porządków mimetycznych (Mimesis I, Mimesis II, Mimesis III), które stanowią jadro myśli francuskiego filozofa dotyczące realizacji narracji i sygnifikacji w dziele literackim. Potrójna mimesis odpowiada za funkcjonalną, kooperatywną całość składającą się na dzieło jako artefakt i modus możliwy do uzyskania w procesie interpretacji. Na potrójnej mimesis dokonują się wszystkie dalsze operacje intelektualne. Prezentacji dokonali Profesor Leszek Zwierzyński, Paweł Handzlik, Adrian Jaworek i Paweł Paszek. Następnie rozpoczęła się dyskusja rozpatrująca potrójną mimesis i jej skuteczność teoretyczną w konkretnych dziełach literackich. Następnie Marta Gąsiorek zaprezentowała w swym referacie SEMATYCZNE UWARUNKOWANIA NARRACYJNOŚCI ZA POŚREDNICTWEM I PRZYKŁADEM MORFOLOGICZNEGO MYŚLENIA BAJKI MAGICZNEJ WEDŁUG WŁADIMIRA PROPPA. Nastąpiła krótka dyskusja. Profesor Leszek Zwierzyński w swym referacie SEMIOTYKA NARRACYJNA A.J. GREIMASA wskazał na główne koncepcje francuskiego semiotyka dotyczące modelu narracyjnego powieści, który bezpośrednio inspirowały refleksję Paula Ricoeura. Owe ustalenia posłużyły jako wprowadzenie do głównej linii myśli i zarysowały pole do właściwych, zamierzonych jako główne, w sesji prezentacji, omówień i dyskusji. W centrum sesji, jak sam tytuł wskazuje, umieściliśmy czas w powieści, czas rejestrowany za pośrednictwem znaczeń i symboli w porządku narracji. W panelu dyskusyjnym GRY Z CZASEM brali udział wszyscy uczestnicy. Zostały przedyskutowane najważniejsze i najcięższe kwestie dotyczące skończonych projektów semantycznych ewokujących doświadczenie czasu w literaturze oraz dostępne intelektualne refiguracje, rekonfiguracje narracyjnego czasu jako czasu doświadczonego. Stanowiska teoretyczne zostały przypasowane i zmodulowane do przykładu jakim była CZARODZIEJSKA GÓRA Tomasza Manna. W tym punkcie wprowadziliśmy pewną innowację w tego typu wydarzeniach, mianowicie odczytywaliśmy spore fragmenty powieści o dokonywaliśmy żywych interpretacji dzieła, stanowiąc się na wypracowanej wcześniej bazie teoretycznej.

11.12.2011 – Ostatniego, trzeciego dnia nastąpiło podsumowanie oraz próba zbudowania programu kolejnej konferencji realizowanej w ramach projektu.

Należy również wskazać, że myśl Ricoeura zdaje się być idealnie pasującą do założeń programowych Koła Naukowego Antropologii Literatury, które sytuuje w samej fundacji swej komponowanej myśli właśnie antropologię literatury, przyjmującą za podstawę nowe myślenie zjawisk literackich jako realizacji przede wszystkim człowieka i jego doświadczenia w przedmiocie dzieła literackiego.


Reklamy