Dwie wizje w Jądrze ciemności – postkolonialne definicje

Ostatnie zebranie Koła Antropologii Literatury odbyło się 6 kwietnia 2011 roku. Tytuł roboczy spotkania brzmiał Dwie wizje w Jądrze ciemności – postkolonialne definicje.  Temat okazał się niezwykle inspirujący.

Spotkanie swoją obecnością zaszczycił profesor Stefan Zabierowski (jeden z najwybitniejszych polskich conradystów), który dyskusję poprzedził przedstawieniem szczegółowej, a co za tym idzie obfitującej w liczne anegdoty, biografii Josepha Conrada. Kolejnym z zaproszonych gości był dr Marek Pacukiewicz, autor niedawno wydanej książki Dyskurs antropologiczny w pisarstwie Josepha Conrada, w której to proponuje świeże, oryginalne czytanie prozy twórcy Jądra ciemności. Próbuje ująć jego dorobek od innej, nie do końca znanej polskiemu czytelnikowi strony, kładzie szczególny nacisk na metodę antropologiczną. Recepcję na gruncie polskim Jądra ciemności zaprezentował doktorant mgr Rafał Kopkowski. W połączeniu z wywołującą liczne kontrowersje lekturą tekstu Edwarda Saida pt. Dwie wizje w Jądrze ciemności będącego rozdziałem książki Kultura i Imperializm, dało to podwaliny do inspirującej, próbującej objąć różnorakie, często sprzeczne z sobą perspektywy interpretacyjne noweli Josepha Conrada.

Podczas dyskusji pojawiło się wiele oryginalnych oraz interesujących, często wykluczających się interpretacji. W nowych sposobach czytania prym wiódł dr hab. Leszek Zwierzyński (opiekun koła naukowego), próbujący dokonać świeżego, oryginalnego, nieco kontrowersyjnego, lecz zdecydowanie najbardziej odważnego oraz inspirującego rozumienia Jądra ciemności. Niezgodność, co do postulatu Saida, jakoby Joseph Conrad w ukryty sposób był zwolennikiem postkolonializmu pozwoliła zbudować mnogość przeciwstawnych interpretacji, a co za tym idzie, pozostawić dyskusję otwartą. Z całą pewnością spotkanie zasiało w umyśle każdego z uczestników powoli kiełkujące ziarno wątpliwości, oraz zmusiło do ponownego przemyślenia i zweryfikowania wielu utartych, książkowych schematów, zamykających twórczość jednego z najwybitniejszych pisarzy anglojęzycznych w skostniałe, schematyczne ramy zatęchłych, szkolnych podręczników. Każdy z uczestników miał możliwość przedstawienia własnego stanowiska, co stało się przyczynkiem do żywej dyskusji, dającej możliwość odświeżenia spojrzenia na Jądro ciemności.

Z całą pewnością uczestnicy spotkania poszerzyli swoją wiedzę na temat twórczości samego Conrada, oraz wskrzesili w sobie inspirację do tworzenia i pogłębiania wciąż nowych odczytań jego dzieł. Wydaje się, że twórczość Conrada jest doskonałą glebą dla rodzenia się, oraz wzrastania nowych rozumień, gdyż twórczość jednego z najwybitniejszych twórców literatury anglojęzycznej jest nadal nie do końca odczytanym i wciąż płodnym gruntem, który powinien być nieustannie oraz intensywnie eksploatowany.

PAWEŁ HANDZLIK

Reklamy